Otkad čitam Frojda, ne mogu majci da pogledam u oči!

Piše : Helena Rosandić, psihoterapeut-mr kliničke psihologije

Koncepti Frojdove teorije su mnogobrojni. Prema Frojdu i psihoanalizi, razvoj ličnosti se odvija  kroz prizmu različitih iskustava iz ranog djetinjstva i seksualne energije-libida koja je u svakom čovjeku urođena. Razvoj ličnosti prolazi kroz četiri ključna stadijuma, plus jedan, psihoseksualni stadijum: oralni, analni, falusni, latentni i genitalni. Prva tri tzv. predgenitalna stadijuma su najvažnija za razvoj ličnosti. Njihovi nazivi potiču od naziva djelova tijela u kojima je seksualna energija usmjerena. Neki od faktora koji utiču na formiranje ličnosti su: frustarcija i preveliko popuštanje, zatim fiksacija za određeni period psihoseksualnog razvoja i regresija. Za svaki pregenitalni stadijum postoji određeni tip ili karakter ličnosti koji se za njega vezuje koji utiče na razvoj određene organizacije ličnosti. Pored unutrašnjeg porijekla, stanja napetosti mogu svoje uzročnike imati i u spoljašnjim stimulusima.

Otkad čitam Frojda, ne mogu majci da pogledam u oči!

Na uzrastu četiri-pet godina razvoj jedinke se nalazi na falusnom stadijumu u kome penis i klitoris postaju erogene zone, koje proizvode intezivno zadovoljstvo. Ključni konflikt falusne faze su incestuozne želje koje djeca razvijaju prema roditelju suprotnog pola. Takva doživljavanja se najčešće potiskuju, dok razriješavanje navedene razvojne faze na kasnijem nivou predstavljaju ključne determinante seksualnog razvoja. Prema Frojdovoj teoriji, dječaci čeznu za majčinom pažnjom, dok ujedno osjećaju neprijateljstvo prema ocu, plašeći se da će ih on kazniti zbog incestuoznih želja prema majci. Sa djevojčicama je slično, sa razlikom gdje objekat želje postaje otac.

Neke osobe pate od opsesivno-kompulzivnog poremećaja. Ovaj poremećaj podrazumjeva ponavljanje neprijatnih misli koje pokreću ritualno ponašanje kod osoba. Osobe sa ovakvim stilom funkcionisanja ispoljavaju istrajnu preokupiranost urednošću, perfekcionizmom, mentalnom i interpersonalnom kontrolom. Ovakve osobe ispoljavaju pretjeranu posvećenost radu i produktivnosti, koja isključuje bilo koji oblik razonode i prijateljstva. Prihvataju štedljiv stil života za sebe i druge, te novac najčešće čuvaju za predstojeće katastrofe u budućnosti. Žene sa ovakvim adaptivnim stilom najčešće znaju koliko kašikica kafe ima u 100 gr. kafe, dobro prepoznaju i izlistavaju cijenu, proizvođače i sastav svake namirnice u obližnjem supermarketu, dok u odnosu sa drugima ispoljavaju rigidnost i tvrdoglavost, manifestujući plašljivost, pasivnost i pasivno-agresivne crte.

Po psihoanalitičkoj teoriji, osobe sa dominacijom opsesivno kompulzivnog stila posjeduju strog Super-ego, uz postojanje snažno neispunjene zavisne čežnje od značajnog drugog, uz pregršt skladištenog bijesa usmjerenog na roditelje zato što nisu bili emocionalno dostupni za njih.

Bijes i zavist u njihovom psihološkom su na svijesnom nivou neprihvatljivi, što doprinosi aktivaciji mehanizma reaktivne formacije. Zahtjev za perfekcijom je ključna referenca njihovog bića, gdje se razvija mehanizam tajnog vjerovanja da ukoliko uspiju da dosegnu visoko postavljen nivo nepogriješivosti, dobiće roditeljsko odobravanje i prihvatanje koje im je nedostajalo na ranom dječijem uzrastu.

Ovakve jedinke su odrastale uz nikada zadovoljne roditelje, i nikada dostupne za njih. Roditelji koji nikada nisu bili zadovoljeni na psihološkom planu su pounutreni, uobličeni i strogi - Super ego koji je sve zahtjevniji i zahtjevniji.

Osobe sa opsesivno kompulzivnom simptomatologijom se osjećaju nedovoljno cijenjeno, povrijeđeno i ljuto. Ispoljavaju sumnju u sebe, kao i nesigurnost, dok moralnom superiornošću pokušavaju da se odbrane od vlastitog sadizma i agresije.

Frojdova teorija ličnosti je najobuhvatnija teorija, i ovaj članak predstavlja samo kratak dodir sa njom. U psihoterapijskom radu smo u direktnom kontaktu sa svjesnim, kako klijentovim, tako i ličnim, dok je ujedno potrebno komunicirati sa nesvjesnim koje spretno koketira sa nama. Klijenti mi pomažu da radim posao sve bolje, i zahvalna sam im na tome. Jedan od njih je radoznalac, mladi čovjek, koji upravo ovih dana isčitava Frojda, čudeći se njegovoj teoriji i spretnosti uma. Njegova saznanja budu često praćena duhovitim opaskama, preko toga što sve ja kao terapeut znam o njemu, a ne želim da mu kažem, do zahvaljivanja samom sebi što je zagljavljen u oralnoj, a ne u analnoj fazi, do toga da od kada čita Frojda, majci ne može da pogleda u oči.

No, ono što znam je da svi mi prolazimo kroz sve navedene razvojne faze i razriješavamo ih na načine na koje najbolje umijemo. Neki, koji su u zastoju, uspiju tokom vremena da izađu iz faze u kojoj su se zaglavili, dok neki ostanu i žive život simptoma.

Helena Rosandić
Helena Rosandić
Psihoterapeut - mr kliničke psihologije

Psihološki centar ABC

+382 68 741-923

Ostale Helenine tekstove možete vidjeti ovdje http://www.zenasamja.me/specijali/helena-rosandic

O NAMA

Portal namijenjen ženama i svima koji žele da saznaju više o ženama. Mi smo tu, ne samo za modernu i savremenu ženu, nego i za one koje se ne osjećaju tako. Tu smo za majke, domaćice, poslovne žene, mlade i one u najboljim godinama. Svakodnevno spremamo za svakoga po nešto. Hvala vam što nas pratite ;)

PRATITE NAS NA

© 2011 zenasamja.me. Sva prava zadržana.