Socijalni razvoj i razvoj samokontrole kod djeteta

Piše : Helena Rosandić, psihoterapeut-mr kliničke psihologije

Tokom cijelog djetinjsta pred djecom se postavljaju različiti izazovi koji se odnose na savladavanje razvojnih zadataka, a koji se tiču samokontrole, društvenih, emocionalnih i akademskih oblasti psihološkog razvoja. Roditelji igraju presudnu ulogu u omogućavanju psihološkog razvoja svog djeteta podučavanjem i usmjeravanjem u učenju psiholoških vještina.

Socijalni razvoj i razvoj samokontrole kod djeteta

Stručnjaci koji se bave oblastima razvoja djece su odredili da se razlike između uspješnog i problematičnog djeteta svode na sposobnost djeteta da se kreće funkcionalno od jedne do druge psihološke razvojne faze tokom djetinjstva i adolescencije.

Uspješno dijete se susreće sa razvojnim izazovima i ide naprijed, na adekvatan način prelazeći iz jednog razvojnog nivoa na drugi. Dijete sa problemima u ponašanju ima teškoća u uspostavljanju normalnih psiholoških razvojnih očekivanja te je sklono da se zaglavi ili zaostaje.

Korisno je misliti o djetinjstvu kao o putovanju koje vodi ka odraslom dobu. Dijete koje je kompetentno na svakoj tačci tog puta, biće uspješno. Svaki korak na putu je razvojni zadatak koji je neophodno savladati kako bi se nastavilo ka narednom nivou.

Razvoj samokontrole

Razvoj djetetove kompetencije za samokontrolu podrazumjeva postepenu akumulaciju kapaciteta da se podržavaju instrukcije i pravila odraslih i društva, kao i kontrola bijesa, frustracije i stresa.

Navešću tipične uzraste i stadijume za uspješno i djete sa problemima u ponašanju u razvoju samokontrole:

Uzrast  

Uspješno dijete  

Dijete sa problemima u ponašanju

Odojče/dijete

Bezbrižno reaguje na roditelje

Nervozno reaguje ili i ne reaguje na roditelje, ćudljivo je i plačljivo

Predškolski

Poštuje uputstva roditelja

Prati pravila

Ne poštuje uputstva roditelja

Ne prati pravila

Osnovnoškolski

Obično razmisli prije akcije


Uznemiri se, ali uspije da se smiri

Često impulsivno reaguje bez razmišljanja

Uznemiri se, pretjerano reaguje na stres i teško se umiriuje

Adolescencija

Uspijeva da savlada jake emocije


Svjesno je sopstvenog ponašanja i njegovog uticaja na druge

Česti su jaki izlivi bijesa i anksioznosti

Bez uvida u svoje ponašanje i njegovog uticaja na druge

Socijalni razvoj

Razvoj djetetove socijalne kompetentnosti podrazumjeva stvaranje veza sa drugima i postepeno usvajanje socijalnih vještina.

U neradnim redovima su navedeni tipični uzrasti i stadijumi koji karakterišu uspješno i dijete sa problemima u ponašanju u socijalnom razvoju:

Uzrast  

Uspješno dijete  

Dijete sa problemima u ponašanju

Odojče/dijete

Igra se sa drugima

Razvija sigurnu povezanost sa roditeljima

 

Igra se samo

Nesigurno povezano sa roditeljima

Predškolski

Karakterišu ga pozitivne interakcije sa roditeljima 

Prihvaćeno je od strane vršnjaka koji imaju pozitivan uticaj

Uglavnom je negativna interakcija sa roditeljima

Odbačeno je i zanemareno od strane vršnjaka koji imaju pozitivan uticaj

Osnovnoškolski

Dobre školske vještine-u školi izražava osjećanja, sarađuje, dijeli

Uglavnom pozitivne interakcije sa vršnjacima i nastavnicima

Naklonjeno je vršnjacima koji imaju pozitivan uticaj

Efikasno riješava većinu socijalnih problema

Slabe socijalne vještine-zlovoljno je, zajedljivo, nesaradljivo

Uglavnom negativne interakcije i forsiranje povučenosti u odnosu na vršnjake i nastavnike

Često naklonjeno vršnjacima koji imaju negativan uticaj

Neefikasno riješava većinu socijalnih problema

Adolescencija

Vodi računa o tuđim mislima i osjećanjima

Angažuje se u pozitivnim aktivnostima sa vršnjacima (sport, uzika, umjetnost, itd.)

Adolescent se odvaja od porodice, ali održava jake porodične veze

Zdrave emotivne veze

 

Ne vodi računa o tuđim mislima i osjećanjima

Često se angažuje u negativnim aktivnostima sa vršnjacima (na pr. Izbjegavanje škole, uzimanje psihoaktivnih supstanci, promiskuitetno ponašanje itd.) ili je povučeno

Adolescent odbacuje porodicu i ima loše porodične odnose

Nezdrave emotivne veze

Nadam se da ste čitajući ovaj članak mislili na svoje dijete. Pokušajte da na osnovu napisanog odredite da li je vaše dijete uspješno ili ima problem u navedenim oblastima psihološkog funkcionisanja.

Helena Rosandić
Helena Rosandić
Psihoterapeut - mr kliničke psihologije

Psihološki centar ABC

+382 68 741-923

Ostale Helenine tekstove možete vidjeti ovdje http://www.zenasamja.me/specijali/helena-rosandic

O NAMA

Portal namijenjen ženama i svima koji žele da saznaju više o ženama. Mi smo tu, ne samo za modernu i savremenu ženu, nego i za one koje se ne osjećaju tako. Tu smo za majke, domaćice, poslovne žene, mlade i one u najboljim godinama. Svakodnevno spremamo za svakoga po nešto. Hvala vam što nas pratite ;)

PRATITE NAS NA

© 2011 zenasamja.me. Sva prava zadržana.